Hoeveel duurzamer is tweedehands ten opzichte van nieuw meubilair? Jorien van Let’s Go Circulair ging voor MOOD4GOOD op onderzoek uit..
Ons onderbuikgevoel zei direct: “ja, natuurlijk is tweedehands duurzamer, want je hoeft niets nieuws te produceren en je hebt geen nieuwe materialen nodig.” Maarrrrr of dat nu echt zo is….?
Wil je dit met data onderbouwen dan moeten we wat dieper in de materie duiken. Wat is de milieu-impact van nieuwe vs tweedehands meubels? Wat bepaalt eigenlijk de milieu-impact van een meubelstuk? Hoe kunnen we dat meten? En hoe zit het met de impact van transport van je mooie pre-loved vondst?
Om antwoord te vinden op deze vragen hebben we twee typische interieur items onder de loep genomen:
- een stoel (plastic/staal) en
- een vitrinekastje (hout/glas).
Via een ontwerp/hotspot Life Cycle Assessment (LCA) keek Jorien naar de milieu-impact van deze twee meubels – van grondstofwinning tot afvalverwerking. De resultaten verbaasden ons een beetje. Jou ook??
Hoe draagt ons interieur bij aan klimaat verandering?
Één van de resultaten uit een LCA is de CO₂-impact ofwel de carbon footprint. CO₂-uitstoot draagt bij aan klimaatverandering doordat het een broeikasgas is dat warmte vasthoudt in de atmosfeer, waardoor de aarde opwarmt.
CO2 is de waarde die je tegenwoordig veel ziet als duurzaamheidsindicator. Wil je meer weten over CO₂ en waarom deze zo belangrijk is, lees dan hier verder.
De productie van spullen en dus ons interieur draagt op meerdere manieren bij aan klimaatverandering.
Grondstofwinning en ontbossing
Mijnbouw voor metalen en fossiele grondstoffen als aardolie, waar plastics van gemaakt worden en zeldzame aardmetalen:
-
- beschadigt onze ecosystemen
- verhoogt bodemerosie
- zorgt voor methaan- en CO₂-lekken uit eerder afgesloten mijnen.
Voor houtproducten worden bossen gekapt. Zo lang het hout in gebruik is blijft de CO₂ die de boven vast houden opgeslagen, maar zou gauw dit vergaat door verrotten of verbranden dan komt de CO₂ vrij.
Uitstoot van broeikasgassen in fabricage
Bij het bewerken van grondstoffen verwerken fabrieken gewonnen mineralen tot materialen zoals metaal, kunststof, etc.). Hierbij stoten ze grote hoeveelheden CO₂ en methaan uit
Energieverbruik
Productieprocessen trekken veel energie — vaak uit kolen, gas, olie en gelukkig steeds vaker duurzame energie. Hoe vervuilender de energiebron, hoe hoger de impact op zowel lokale luchtkwaliteit (fijnstof, NOₓ, zwaveloxiden) en hoe groter de opwarming van de aarde.
Transport en logistiek
Grondstoffen én eindproducten leggen grote afstanden af: over zee, over de weg of door de lucht. Die transportketens zorgen voor CO₂-uitstoot, waarbij het invliegen van goederen een grotere impact heeft dan zeetransport. En hoe efficiënt een container of vracht wordt gevuld maakt ook uit voor de uitstoot van een product.
Afval- en vervuilingsstromen
Reststoffen uit de maakindustrie (chemisch afval, slib, verpakkingen) belanden vaak in verbrandingsovens of stortplaatsen. Verbranding geeft CO₂ en giftige stoffen vrij, terwijl storten grond en grondwater vervuilt. Aangezien we in Nederland nog maar 25% van onze materialen recyclen, Betekent dat ook dat 75 % van al onze afgedankte spullen nog in de verbrandingsoven terecht komt, of gestort wordt.
De Carbon footprint van twee vintage meubels
Laten we eens kijken naar de Carbon footprint van de twee vintage meubels; het vitrinekastje en de stoel. In welke levensfase van deze meubelstukken is deze impact het grootst? We kijken naar:
- Grondstoffen en productie
- Gebruik
- Transport
- Einde Levensduur
Hoeveel CO₂ stoot je uit met de productie van een vitrinekastje?
Hoeveel CO₂ stoot je uit met de productie van een stoel?
Materialen en productie
Voor beide producten zit 80% of meer van de CO2 uitstoot in de materiaalwinning en productie. Door tweedehands te kopen voorkom je productie van nieuwe producten en is het winnen van nieuwe materialen niet nodig. Dus 80% van de impact hoeft niet opnieuw gemaakt te worden.
Gebruik
In de gebruiksfase geldt dat beide producten geen energie of fossiele brandstoffen gebruiken, waarbij de impact in de gebruiksfase nul is.
Eindegebruik/afvalverwerking
Hier gaan we even de diepte in.
Voor de stoel valt op dat dat het ‘end of life’ voor de stoel grote impact heeft. Dit is toe te wijzen aan de kunststof kuip. Technisch is het mogelijk om de kunststof van de kuip te recyclen. De kuip is niet gemaakt van de kunststofsoorten waarvoor in Nederland een recycling systeem ingericht is. Voor dit soort kunststof wordt nog maar 3% van de gevallen gerecycled. En dit is alleen wanneer de fabrikant hier zelf verantwoordelijkheid voor neemt. Daarom is in dit scenario aangehouden dat het kunststof gebruikt wordt om energie op te wekken door verbranding.
Voor het kastje geldt dat het hout in het ‘end of life’ scenario een positieve CO₂-impact heeft, ook hier uitgegaan van energieopwekking door middel van verbranding.
Het verschil tussen hout en polycarbonaat (PC) ligt in hun chemische samenstelling, eigenschappen en impact op CO₂-uitstoot bij verbranding.
Conclusie: De grootste carbon footprint gaat naar..
De grootste carbon footprint is dus voor de stoel en dat komt vooral door de impact bij afvalverwerking. Hout verbranden “levert” nog wat op, in termen van CO2 welteverstaan, want verbranden is wat we echt niet willen met dit prachtige kastje.
Kunnen we nu dan zeggen dat tweedehands überhaupt beter is dan nieuw? Helaas… Er speelt nog iets mee..
Nieuw of tweedehands: wat bepaalt nu de milieu-impact?
Of de milieu-impact van nieuw of tweedehands groter is, hangt sterk af van de extra kilometers die jij ervoor rijdt. Het vervoermiddel dat je gebruikt en de afstand die je aflegt, maken een groot verschil in CO₂-uitstoot. Voor een ritje met de auto gebruik je brandstof, en bij het verbranden daarvan komt CO₂ vrij.
Neem onderstaande tabel als gemiddelde CO₂-uitstoot per voertuigtype bij een retourrit Utrecht – Groningen (ca. 360 km)
| Voertuigtype | Brandstof | Verbruik | CO₂-uitstoot per km | CO₂-uitstoot per rit (360 km) |
| Benzineauto | Benzine | 6,5 L/100 km | 150 g/km | 54 kg CO₂ |
| Dieselauto | Diesel | 5,0 L/100 km | 130 g/km | 47 kg CO₂ |
| Elektrische auto (grijze stroom, NL mix ~350 g/kWh) | Stroom | 16 kWh/100 km | 56 g/km | 20 kg CO₂ |
| Elektrische auto (groene stroom, wind/zonne-energie ~50 g/kWh) | Stroom | 16 kWh/100 km | 8 g/km | 2,9 kg CO₂ |
Wat opvalt, is dat een ritje van Utrecht naar Groningen met een benzine- of dieselauto vaak meer CO₂ uitstoot dan de productie van een nieuwe stoel of kastje. Rijd je daarentegen op groene stroom en maak je een korte rit, dan slaat de balans al snel positief uit: de impact van je tweedehands aankoop is dan direct lager in CO₂-uitstoot.
Conclusie: de milieu-impact van nieuwe versus tweedehands meubels
Bij de milieu-impact van nieuwe versus tweedehands meubels draait het niet alleen om wat je koopt, maar ook om hoe en waar vandaan je het haalt.
Meubels zo lang mogelijk gebruiken en rouleren draagt bij aan het verlagen van onze Carbon footprint. Dat geldt nog meer voor items van plastic dan voor hout.
Ga je voor een nieuw product eerst langs drie woonwinkels, maar kun je jouw tweedehands vondst met één kort ritje ophalen? Dan is de milieuwinst van je tweedehands aankoop meteen aanzienlijk.
Kort gezegd: hoe minder kilometers je maakt, hoe groter de winst voor het milieu.
Zie je jouw nieuwe tweedehands lievelingsstoel of dat kastje aan de andere kant van Nederland staan? Combineer het met een gezellig bezoekje aan een tante, collega of vriend. Of regel het transport op een efficiënte manier. Zo blijft tweedehands ook écht een duurzame keuze.
Dit onderzoek is opgesteld door Jorien van Let’s go Circulair.
Met Let’s Go Circular help ik bedrijven bij het ontwikkelen van duurzame producten die écht impact maken. Met meer dan 15 jaar ervaring zorg ik dat design, functionaliteit, kostprijs en circulariteit perfect samenkomen. Ik gebruik circulaire materialen en strategieën om innovatieve producten te creëren die de ecologische voetafdruk aantoonbaar verkleinen.
Samen naar een duurzame toekomst!
Ik help je graag met:
- Ontwikkeling van duurzame producten van idee tot realisatie.
- Het verlagen van de milieu-impact van je bestaande producten.
- Reststromen omzetten in nieuwe, waardevolle producten.
- Het toepassen van circulaire ontwerpstrategieën voor een langere levensduur van producten en materialen.
Klaar om de stap naar circulariteit te zetten en je bedrijf duurzamer te maken? Neem een kijkje op Let’s Go Circulair ontdek hoe we samen je doelen kunnen realiseren.
